Jerzy Duda Gracz w Toruniu

Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu przygotowało największą od kilkunastu lat wystawę prac Jerzego Dudy Gracza – jednego z najbardziej cenionych, rozpoznawalnych i kontrowersyjnych polskich artystów XX wieku, często określanego mianem „wnikliwego satyryka”. Wystawa powstała z okazji 75. rocznicy urodzin zmarłego w 2004 roku artysty.

Na wystawie w toruńskim CSW zgromadzono ponad 250 dzieł pochodzących z różnych okresów twórczości Jerzego Dudy Gracza. Oprócz najbardziej znanych cykli i obrazów, zwiedzający mogą zobaczyć także prace powstałe podczas studiów, rzadko pokazywane grafiki i szkice.
Malarstwo Jerzego Dudy Gracza, balansujące na granicy surrealizmu i symbolizmu, zawsze budziło silne emocje i porównywalne było do twórczości Petera Bruegla i Witolda Witkiewicz. Głównymi tematami jego prac był tragizm świata i egzystującej w nim jednostki, wiecznie poszukującej swojego miejsca. Artysta często określny był mianem „wnikliwego satyryka”, który za pomocą symboli i przedstawień karykaturalnie zdeformowanych, groteskowych ciał obnażał ludzkie wady – głupotę, zakłamanie czy lenistwo. Krytykował także ślepe podążanie za pieniądzem.
Artysta o swojej twórczości mówił:
„Inspiruje mnie życie.. Wszystko, co robię, jest ściśle związane z rzeczywistością, która mnie otacza. Maluję świat, w którym się znalazłem, w sposób będący wynikiem ukształtowania mnie przez niego, a więc jedno zależy od drugiego. Gdybym urodził się w Niemczech czy Australii, to malowałbym Niemców i Aborygenów w sposób w jaki ich kultura i cywilizacja wpływałaby na mnie w tamtych warunkach. Nie bez znaczenia byłby stosunek do mnie jako jednostki. Mówiąc więc inaczej, zmieniłyby się zewnętrznie oznaki, a istota problemu, człowiek i jego uwikłania w rzeczywistość, pozostałyby takie same…”
Duda Gracz ujmował swoje obrazy w cykle. Do najbardziej znanych zalicza się cykl Motywy i Portrety Polskie (1968–1979); Motywy, Tańce, Dialogi Polskie (1980–1983); Obrazy Jurajskie (1984–1986); Obrazy Arystokratyczno-Historyczne (1985–1991); Pejzaże Polskie i Obrazy Prowincjonalno-Gminne (od 1986) Golgota Jasnogórska (2000–2001); oraz cykl obrazów Chopinowi, który stanowi malarską interpretację dzieł ulubionego kompozytora artysty – Fryderyka Chopina.
Wszystkie obrazy Jerzego Dudy Gracza oznaczone są numerem i datą. Według artysty dokumentacja prac była niezbędna do zachowania dyscypliny u młodego malarza. Z czasem numery identyfikacyjne okazały się być pomocne w tropieniu falsyfikatów.

Jerzy Duda Gracz (1941-2004) jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najważniejszych polskich malarzy i rysowników XX wieku. Scenograf i pedagog. Ukończył Krakowską Akademię Sztuk Pięknych (filia w Katowicach) w 1968 roku. W latach 1976-1982 uczył malarstwa i rysunku na macierzystej uczelni. Wykładał także w Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie. Do 2004 roku piastował stanowisko profesora na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Ważniejsze wystawy: „Kultura Ludowa. Kultura Narodowa”, Galeria Zachęta (Warszawa 1978); „Polaków Portret Własny”, Muzeum Narodowe w Krakowie (1979); „Malarstwo Polskie XX wieku”, Muzeum Narodowe w Krakowie (1984); 41 Międzynarodowe Biennale Sztuki, Wenecja (1984); 20 i 21 Międzynarodowe Targi Sztuki, Kolonia (1986, 1987); Wystawa Światowa „EXPO’92” Sewilla 1992. Prace Jerzego Dudy Gracza znajdują się m.in. w kolekcjach Muzeów Narodowych w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Collegium Maius w Krakowie, Muzeum Ufizzi –we Florencji, Muzeum Watykańskiego, Muzeum im. A. Puszkina w Moskwie, Muzeum Miejskiego w Gandawie, Muzeum Fundacji Bawag w Wiedniu, Muzeum Miejskiego w Oldenburgu oraz w licznych galeriach i kolekcjach sztuki współczesnej w Polsce i zagranicą.

Tekst: Paulina Niewiadomska

WYSTAWA / DUDA GRACZ 75
Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu
10.06 – 28.08.2016
Więcej: www.csw.torun.pl

Mecenasem portalu artissimo.pl jest Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej

logo_pl_galeria_napiorkowska-2015

Redakcja Artissimo

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *