Archiwa tagu: MNK

Twarzą w twarz. Sztuka w Auschwitz

Dzisiaj, w Kamienicy Szołayskich, oddziale MNK, otwarta została wystawa sztuki tworzonej przez więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau.

Dzieła sztuki tworzone w warunkach stałego zagrożenia, cierpienia i wszech otaczającej śmierci są najdobitniejszym przykładem świadczącym o ponadczasowym, terapeutycznym działaniu sztuki i procesu tworzenia.
Prace więźniów, wśród których znaleźli się twórcy tak uznani dla kultury powojennej jak m.in. Xawery Dunikowski czy Józef Szajna, są przekrojem przez ludzki instynkt i chęć kultywowania swojego człowieczeństwa, które w Auschwitz łatwo można było zatracić.

Rudzka-Cybisowa Hanna, Nad Sekwaną, 49,5 x 64,5 cm
Józef Szajna, Nasze życiorysy, technika mieszana na papierze, 1944-45 fot. materiały prasowe organizatora

Na wystawie zobaczyć można więc dość różnorodne dzieła; od studiów przedstawiających kaźń i tortury, udręczone niewolniczą pracą postaci czy nieświadome nadchodzącego losu tłumy wysiadające z wagonów, przez portrety współwięźniów i widoki obozu, po idylliczne, przywoływane z pamięci widoki i martwe natury – tworzone w rozpaczliwej potrzebie obcowania z pięknem.
Wiadomym jest, iż więźniowie nie mogli swobodnie tworzyć sztuki (poza tą zamawianą z rzadka przez nadzorujących obozem SS-manów) – tym większa jest jej wartość i siła przekazu. Nie powinna więc dziwić różnorodność technik i materiałów wykorzystanych przez artystów – używano wszystkiego, co mogło się nadać.

Wystawa trwać będzie do 20 września 2017 roku w Kamienicy Szołayskich przy Placu Szczepańskim 9.

Tekst: Sebastian B. Krzypkowski

Fotografia tytułowa: Mieczysław Kościelniak, Powrót z pracy, rysunek na papierze, 1942

Mecenasem portalu artissimo.pl jest Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej.

logo_pl_galeria_napiorkowska-2015

Potęga awangardy. Wystawa w krakowskim Muzeum Narodowym

Muzeum Narodowe w Krakowie prezentuje niepokazywane wcześniej dzieła największych twórców światowej sztuki awangardowej, uzupełnione o prace polskich klasyków.

Piet Mondrian, Max Ernst, Aleksandr Archipenko, Lubow Popowa, Fernand Léger, Edvard Munch, Kazimierz Malewicz… prace tych artystów, uzupełnione o dzieła twórców polskich (m.in. Władysława Strzemińskiego, Katarzyny Kobro, Witkacego) będą zestawione z dziełami artystów nam współczesnych, nawiązujących do twórczości pierwszej połowy wieku XX.

Koncept wystawy narodził się w brukselskim BOZAR – Centre for Fine Art, gdzie głównym celem wystawy było ukazanie zróżnicowania i ogromnej liczby ruchów awangardowych (konstruktywizm, neoplastycyzm, futuryzm, dadaizm, modernizm, surrealizm, suprematyzm jako niektóre), jak również upamiętnienia rocznicy wybuchu I Wojny Światowej oraz zaznaczenia, jak poważne konsekwencje dla postaw artystycznych wywołały oba wielkie konflikty I połowy XX wieku.

Wystawa w MNK pokazuje również ówczesną sztukę polską – znajdującą się pomiędzy nowymi koncepcjami artystycznymi Zachodu, a bardzo prężnie rozwijającą się awangardą rosyjską. Polska, posiadająca dodatkowy faktor historyczny – świeżo odzyskaną niepodległość – zdolna była do wykształcania własnych nurtów – jak unizm Władysława Strzemińskiego, inspirowany suprematyzmem i neoplastycyzmem, dążący do dalszej puryfikacji sztuk plastycznych.

Wystawa uzupełniona jest o cykl spotkań edukacyjnych poświęconych historii, cechach i wpływie nurtów awangardowych (m.in. zmianach w sztukach scenicznych, polskich pisarzach awangardowych czy nowych koncepcjach architektonicznych), jak również katalog zawierający zbiór tekstów historyków sztuki, traktujących o szeroko pojętej awangardzie.

„Potęga awangardy” prezentowana będzie od 10 marca do 28 maja 2017 roku w Kamienicy Szołayskich w Krakowie.

 

Więcej informacji – Muzeum Narodowe w Krakowie.

Tekst – Sebastian B. Krzypkowski

Fot.1. – Katarzyna Kobro, Akt dziewczęcy, 1948, MNK.

Mecenasem portalu artissimo.pl jest Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej.

logo_pl_galeria_napiorkowska-2015

Nowy pastel Wyspiańskiego w Muzeum Narodowym w Krakowie

z21109291qstanislaw-wyspianski-widok-z-okna-pracowni-190

11 grudnia odbyła się aukcja, na której Muzeum Narodowe w Krakowie zakupiło datowany na 1904 rok, a więc pochodzący z późnego okresu twórczości, pastel autorstwa Stanisława Wyspiańskiego pt. Widok z okna pracowni, 1904.

Dzieło pochodzi z cyklu Widoki na Kopiec Kościuszki, tworzonego przez Wyspiańskiego w czasie, gdy nie mógł już opuszczać domu ze względów zdrowotnych.

Wariacje na temat krajobrazu, widocznego z okna domostwa twórcy przy ulicy Krowoderskiej w Krakowie, różnią się od siebie zmiennymi porami dnia, warunkami pogodowymi, natężeniem światła czy sposobem ujęcia kompozycji – artysta zmienia linię horyzontu, zakres przedstawienia czy ilość szczegółów na wybranych dziełach, jakoby wyrażając swoją tęsknotę za przestrzenią i naturą, od których był odcięty z racji choroby. Znamienny jest również sam temat – widoki na Kopiec Kościuszkowski – posiadający ważkie znaczenie dla Wyspiańskiego i idei patriotycznych, z którymi był związany, jako symbol bohaterstwa i walki o wolność.

Pastel ten zasili bogaty już zbiór dzieł czwartego wieszcza znajdujących się w krakowskim Muzeum Narodowym; ma być eksponowany jeszcze przed wielką wystawą prac Stanisława Wyspiańskiego, na której pokazane zostaną zarówno przykłady malarstwa autora, jak i jego projekty scenograficzne, rysunki, szkice i kartony projektowe witraży.

tekst:  Sebastian B. Krzypkowski

fot.:  za Agra-Art; S. Wyspiański, Widok z okna pracowni, 1904, pastel na kartonie, 1904, MNK.

Muzeum Narodowe w Krakowie

 

Mecenasem portalu artissimo.pl jest Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej

logo_pl_galeria_napiorkowska-2015